Innerlijke aanwezigheid is veel meer waard dan een diploma
Regelmatig kom ik therapeuten, coaches, of opstellers tegen die diverse diploma's en certificaten op zak hebben bij de meest gerenommeerde instituten of opleiders met een goede naam, die daarmee op het eerste oog een indruk kunnen geven van hun deskundigheid. Maar deskundigheid is iets anders dan veiligheid.
Veiligheid.
Veiligheid, voortvloeiend uit oprechte aanwezigheid, is een absolute voorwaarde om welke vorm van therapie en begeleiding te kunnen bieden. Als het gaat over veiligheid doel ik niet op het gevoel dat iemand te vertrouwen is, of de sfeer in de praktijkruimte. Ik doel op veiligheid, voortvloeiend uit de aanwezigheid van de therapeut in zichzelf. Door als therapeut bij jezelf aanwezig te zijn, te voelen wat er in je lijf gebeurt, kan je ook aanwezig zijn bij de cliënt die je begeleid en wat daar gezien wil worden.
Het klinkt zo mogelijk wat abstract, maar het maakt werkelijk een wereld van verschil. Mijn collega Anne Sophie van Grondelle schreef van de week zo mooi in haar blog; 'Veiligheid is geen trucje' en daar sluit ik me volledig bij aan. Je kunt nóg zoveel diploma's hebben, maar het zegt werkelijk niets over het werk dat je in jezelf hebt gedaan.
Een grapje uit ongemak.
Een paar jaar geleden was ik aanwezig bij een familieopstelling en ondanks dat ik zelf toen nog niet de opleiding had gedaan, voelde ik aan alles; dit is niet ok. De opsteller maakte tijdens een heftige opstelling een paar keer een grapje, terwijl een misbruik thema net zichtbaar werd. Het was voor mij snel duidelijk dat het iets in haar raakte.
Het zou voor de vraaginbrenger en representanten veel veiliger, eerlijker en meer passend zijn geweest als ze in plaats van dat grapje uit ongemak zou zeggen; 'dat dit een eigen thema raakt en ze even een moment nodig heeft om bij zichzelf in te checken zodat ze dit op een zorgvuldige manier kan begeleiden/ of zelfs te benoemen dat ze het mogelijk niet verder kon begeleiden omdat het een eigen thema raakt'. Alles aan eerlijke aanwezigheid was beter geweest dan de grapjes.
Vrij van ego.
Zo anders was dat toen ik aanwezig was bij een collega die op voorhand uitsprak; ik heb getwijfeld of ik deze dag door zou laten gaan. Ik heb hier even goed op ingevoeld en gevoeld dat dit kan, maar dat het wel goed is om even te delen wat er speelt zodat als je mogelijk wat spanning voelde bij binnenkomst dat je weet waardoor dat komt. Zij was die dag getuige geweest van een ongeval waarbij een kind dat ze kende, bewusteloos was afgevoerd naar het ziekenhuis. Ik weet nog hoe indrukwekkend dat vond. Zij was de organisator en opsteller van de dag, maar ze was vooral ook gewoon mens. Daarna begreep ik nog meer dat niet het bezig zijn met 'wat je misschien denkt dat je naar de buitenwereld moet uitstralen' maar wat er echt in je leeft het verschil maken. Vrij van ego.
Mogelijk hangt er van vroeger uit nog een beeld van de therapeut en daaronder de cliënt. De therapeut die het weet en de cliënt die het niet (meer) weet. Regelmatig is een hiërarchisch verschil voelbaar, terwijl het uitvoeren van een protocol, bijvoorbeeld bij EMDR, iets heel anders is dan het fysiek aanwezig zijn bij wat er in iemand gebeurd. Het kunnen bieden van een veilige bedding. Het durven loslaten van een protocol als de situatie daar om vraagt. Kijken en luisteren naar wat iemand nodig heeft in plaats van het gevoel te hebben dat je iemand moet 'helpen', 'redden', of 'door een protocol heen moet begeleiden'.
Meer waard dan een diploma.
Of je nou therapeut bent of automonteur. Het dient jouw hele eigen persoonlijke ontwikkeling om stil te durven bij wat er in jou leeft en gevoeld wil worden. Toch hoop ik dat de mensen die zich voor een ander willen inzetten, de moed hebben gehad, om hun eigen trauma's en of schaduwplekken niet alleen aan te kijken, maar ook te doorvoelen en erbij aanwezig kunnen zijn.
Dat is iets dat je niet enkel kunt leren tijdens een opleiding, maar het is wel veel meer waard dan een diploma.
